Slider

gazetecilik - Gazetecilerin meslek hastalığı: Stres

Gazetecilerin meslek hastalığı: Stres

Tamer Arda Erşin Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü proje ödevi kapsamında “Çalışan Gazetecilerde Stres ve Mesleğe Başladıktan Sonra Karşılaşılan Rahatsızlıklar” adlı bir çalışma yürüttü. Ankara’da freelance çalışan 24-50 yaşları arasında 50 gazeteciyle konuşan Erşin, bu gazetecilerin stres düzeylerini ölçmek için bir anket uyguladı. Araştırmacı, “İş Stresi Düzeyi Ölçeği Anketi”nde katılımcıların %70’inin stresi “tehlikeli seviyede” çıkarken, geriye kalan %30’luk kısımda stresin psikolojik ve fiziksel belirtilerini gözlediğini söyledi.

Tamer Arda Erşin’in journo adlı sitede yaptığı haberde araştırmanın sonuçlarından bazıları şunlar;

“Katılımcıların verdiği yanıtları göre, 50 gazeteciden 28’inin stres düzeyi tehlikeli boyutlara varmış durumda. En düşük stres düzeyi puanı 30, en yüksek stres düzeyi puanı ise 44. Katılımcıların 22’sinde ise, fiziksel ve psikolojik stres belirtileri tespit edildi. En düşük stres düzeyine sahip kişinin puan değeri 22, en yüksek puan değeri 29 oldu.”

stres MS - Gazetecilerin meslek hastalığı: Stres journo- Tamer Arda Erşin

“Ölüm vb. travmatik durumların katılımcıların üzerinde bıraktığı etkiyi ölçmek için “Olağanüstü olaylarla karşılaştığınızda unutmakta güçlük çekiyor musunuz?” sorusu soruldu. Katılımcılardan 18’i “evet oluyor”, 13’ü “çoğu zaman oluyor”, 12’si “zaman zaman oluyor”, 3’ü “nadiren oluyor” ve 4’ü “hayır olmuyor” yanıtını verdi”

Freedom of Speech 615x300@2x - Gazetecilerin meslek hastalığı: Stres

Kaynak: Afghanistan Times

Araştırmada mesleki rahatsızlıklarından bahseden gazetecilerin verdiği yanıtlar ise şöyle;
“Katılımcıların mesleğe başladıktan sonra karşılaştıkları rahatsızlıkları işaretlemeleri istendiğinde, 19’u ‘Dikkat toplamada güçlük çekiyorum’, 27’si ‘Sık unutkanlık yaşıyorum’, 17’si ‘Öğrendiğim konuları unutma endişesi taşıyorum’, 3’ü ‘İştahsızlık çekiyorum’, 10’u ‘Acıkmadan yemeye başladım’, 7’si ‘Konuşmakta güçlük çekiyorum’, 3’ü ‘Sürekli sakarlık yapıyorum’, 23’ü ‘Gevşemede güçlük çekiyorum’, 13’ü ‘Migrenim var’, 3’ü ‘Sürekli baş dönmesi var’, 5’i ‘Nefes darlığı var’, 4’ü ‘Boğazımda yutkunma güçlüğü var’, 2’si ‘Sebepsiz titreme var’, 12’si ‘Sürekli baş ağrısı var’, 23’ü ‘Kas ağrıları var’, 32’si ‘Sürekli yorgunluk hali var’, 4’ü ‘Göğüs ağrısı var’, 2’si ‘Hipertansiyon var’, 18’i ‘Saç ve kıl dökülmesi var’, 9’u ‘Hazımsızlık var’ ve 9’u ‘Yemeklerden sonra midede dolgunluk ve basınç hissi var’ seçeneklerini işaretledi.”

Stres bir meslek hastalığı mıdır?

ILO 2010 yılında stres ve strese bağlı hastalıkları meslek hastalıkları listelerine dahil etti. Strese bağlı hastalıkları mental ve davranışsal hastalıklar (post-travmatik stres hastalığı vb: anksiyete/depresyon, nöroz, psikonöroz, insomniya, uyku hastalığı, alkol bağımlılığı) olarak tanımladı. Bu gibi hastalık ve durumları meslek hastalıkları listesine aldığını, bu amaçla ülkelerin yasal meslek hastalıkları listelerinde gerekli değişiklik yapmalarını 194 sayılı tavsiye kararı ile bildirdi. Aynı zamanda gelecekte bu doğrultuda sorunların farklı boyutlar alabileceği düşüncesiyle ülkelere bu konu hakkında çalışma yaşamında risk değerlendirme, sağlığın gözetimi, meslek hastalıkları izleme programlarını gözden geçirme önerilerin de bulunduğunu da açıkladı.

TÜİK’in Ocak 2014 yılında yayınladığı rapora göre “Ülkemizde çalışanların yüzde 20’sinin –stres, depresyon veya anksiyete sorunlarına maruz kaldığı belirlenmiştir”

4 Haziran 2016 yılında bianet’e yazan ve aynı zamanda sitemizin de yazarı olan İbrahim Akkurt Türkiye’de strese bağlı meslek hastalıkları hakkında somut bir çalışma yapılıp yapılmadığı hakkında şöyle bir değerlendirmede bulunuyor;

“Ülkemizde ilk defa meslek hastalıkları resmi bildirim ve kayıt sisteminin yapıldığı 1972’den beri (ki bizim kayıt sistemi maalesef hala sigortacılık kolu kayıtlarıdır, önceleri SSK, şimdilerde SGK kayıtları) ben meslek hastalıkları bildirimlerimizde tek bir stres ve bağlı hastalığı görmedim, duymadım, bilmiyorum. Bırakın strese bağlı hastalıkları, meslekle ilişkili tüm hastalıklardan ölüm bizim son 2014 SGK istatistiklerinde “sıfırlandı”, yok. Yani resmi kayıtlarımızda meslek hastalıklarından ölüm yok, çünkü böyle bir algımız, düşüncemiz, sistemimiz yok.”

Konu hakkında verilere ulaşmak için İşçi Sağlığı ve Güvenliği Meclisi’ni işaret eden Akkurt “İSİG’in saptadığı verilere göre “ülkemizde son 40 ayda en az 392 can iş yerlerinde aniden –nedensiz ölmüştür”, yani işe bağlı stres ve bunun yol açtığı olası Karoshi hastalığından olmuştur bu ölümler. Raporun giriş kısmında sunulan örnek olgu bir anestezi doktorudur. Bu ölümlerin hemen hepsinin de ortak noktaları aşırı ve yoğun çalışma sonucu iş stresi, tükenmişlik sendromu ve bunun yol açtığı ani ölümdür.” diyor.

Gazetecilik mesleğinde çalışan ve benzer rahatsızlıkları yaşayan kişiler bu sorunların bir “meslek hastalığı” olabileceğini unutmamalıdır.

 

Kaynaklar

  • Tamer Arda Erşin, journo, Aralık 2017
  • Prof. Dr. İbrahim Akkurt, bianet, Haziran 2016
  • World Day for Safety and Health at Work, 28 April 2016, Workplace stress: A collective challenge ISBN: 978-92-2-130641-2 (print) 978-92-2-130642-9
1599 gösterim

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

MESLEK HASTALIKLARI NEDİR? Meslek hastalığı; işçinin çalıştığı veya yaptığı iş şartları nedeniyle ortaya çıkan geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal rahatsızlık halidir.